ภาพวาดมือโทนมิ้นต์สว่าง โต๊ะในครัวมีมือถือเปิดหน้าจอแอปธนาคารแบบรูปทรง มีแถบวัดระดับที่ถูกปิดด้วยตัวหยุดสีอำพัน ข้างกันเป็นกระปุกออมสิน กองเหรียญที่ถูกไม้บรรทัดกั้นไว้ และกระเป๋านักเรียน นากสีมิ้นต์ใส่เอี๊ยมกำลังปิดประตูไม้เล็กๆ ขวางม้าไม้ของเล่นไว้

ลูกอายุต่ำกว่า 18 โอนผ่านแอปได้วันละไม่เกิน 5,000–10,000 บาทแล้ว: พ่อแม่ต้องเตรียมอะไร ก่อนค่าเทอมหรือค่าหอโอนไม่ผ่าน

น้องกายEngineering

ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569 บัญชีเงินฝากของลูกค้าอายุ 15 ถึงต่ำกว่า 18 ปี จะโอนเงินและจ่ายเงินผ่านแอปได้ไม่เกิน 10,000 บาทต่อวัน ตามแนวปฏิบัติของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ส่วนอายุ 12 ถึงต่ำกว่า 15 ปีได้ไม่เกิน 5,000 บาทครับ ถ้าที่บ้านเคยให้ลูกวัยมัธยมโอนค่าเทอม ค่าหอ หรือค่ากิจกรรมก้อนใหญ่จากแอปของลูกเอง เดือนนี้อาจเจอปุ่ม “โอนไม่สำเร็จ” เป็นครั้งแรก

สรุป 30 วินาที: เกิดอะไรขึ้น

ธปท. ประกาศเมื่อ 31 กรกฎาคม 2569 ว่าร่วมกับสมาคมธนาคารไทยและผู้ให้บริการ e-Money กำหนดวงเงินเริ่มต้นสำหรับลูกค้าเยาวชน หลังพบว่ามิจฉาชีพหันมาใช้บัญชีของเด็กและวัยรุ่นเป็น บัญชีม้า มากขึ้น บัญชีม้าก็คือบัญชีที่ถูกยืม เช่า หรือซื้อไปใช้รับและส่งต่อเงินที่ได้จากการหลอกลวง

วงเงินโอนและจ่ายเงินผ่านช่องทางดิจิทัลต่อวัน ตามหน้าคำถามพบบ่อยของ ธปท. มีสามขั้น

อายุวงเงินสูงสุดต่อวันใช้กับ
10 ถึงต่ำกว่า 12 ปี3,000 บาทเฉพาะบัญชี e-Money
12 ถึงต่ำกว่า 15 ปี5,000 บาทบัญชีเงินฝากและ e-Money
15 ถึงต่ำกว่า 18 ปี10,000 บาทบัญชีเงินฝากและ e-Money

e-Money คือเงินในกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ หรือวอลเล็ตในแอป ที่ไม่ใช่บัญชีธนาคารโดยตรง แนวปฏิบัติระบุว่าวงเงินของบัญชีเงินฝากเริ่มบังคับ 1 ตุลาคม 2569 และของ e-Money เริ่ม 1 พฤศจิกายน 2569 มาตรการนี้ใช้กับ ทั้งบัญชีเดิมและบัญชีเปิดใหม่ และ ธปท. ระบุว่าเป็น มาตรการถาวร

ทำไมเรื่องนี้เกี่ยวกับคุณ

ถ้าคุณเป็นพ่อแม่ที่มีลูกวัยมัธยม เรื่องนี้แตะทั้งกระเป๋าเงินและความปลอดภัยของลูกพร้อมกัน ด้านหนึ่ง การจ่ายเงินที่เคยทำได้สบายๆ อาจติดเพดาน เช่น ให้ลูกอายุ 16 โอนค่ามัดจำหอพักหรือค่าค่ายวิชาการเกิน 10,000 บาทในวันเดียว

อีกด้านคือความเสี่ยงทางกฎหมายที่หลายบ้านยังไม่รู้ ธปท. ระบุในคำถามพบบ่อยว่า การเปิดบัญชีหรือยอมให้คนอื่นใช้บัญชีของตัวเองไปทำผิด มีโทษตามมาตรา 9 ของ พ.ร.ก. มาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2566 คือ จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 300,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ คำชวนแบบ “แค่ให้ยืมบัญชีรับโอนแป๊บเดียว ได้ค่าขนม 500” จึงไม่ใช่งานพาร์ตไทม์ แต่คือประตูเข้ากระบวนการยุติธรรมสำหรับเด็กและเยาวชน

ส่วนคนทำงานที่ไม่มีลูกก็ควรรู้ไว้ครับ เพราะน้องๆ หลาน หรือเด็กฝึกงานในออฟฟิศอาจโอนเงินคืนคุณได้ไม่ครบในวันเดียว และวงเงินแบบนี้คือส่วนหนึ่งของระบบที่กำลังขยายไปถึงทุกกลุ่มอายุ

ทำงานยังไง: เพดานรายวันที่ผูกกับอายุ

หลักการเบื้องหลังเรียกว่า Customer Profiling หรือการกำหนดวงเงินโอนให้เหมาะกับพฤติกรรมของลูกค้าแต่ละคน ธปท. ใช้หลักนี้กับลูกค้าทั่วไปมาก่อนแล้ว โดยแบ่งเป็นกลุ่ม S โอนได้ไม่เกิน 50,000 บาทต่อวัน, M ไม่เกิน 200,000 บาท และ L มากกว่านั้น ตามข้อมูลในหน้าคำถามพบบ่อยเดียวกัน รอบนี้เพิ่ม “ชั้นพิเศษ” สำหรับเยาวชน เพราะเด็กส่วนใหญ่โอนเงินมูลค่าต่ำกว่าผู้ใหญ่มาก

ธปท. บอกว่าตัวเลข 3,000, 5,000 และ 10,000 บาท มาจากข้อมูลการใช้บัญชีจริงของเยาวชนแต่ละช่วงอายุ จุดประสงค์คือให้เด็กส่วนใหญ่ใช้ชีวิตปกติได้ แต่ทำให้บัญชีของเด็กกลายเป็นท่อส่งเงินก้อนโตของแก๊งได้ยากขึ้น

เปรียบง่ายๆ เหมือน ประตูกั้นความสูงหน้าที่จอดรถ ครับ รถเก๋งของคนทั่วไปลอดผ่านได้สบาย แต่รถบรรทุกที่จะขนของทีละมากๆ เข้าไม่ได้ เด็กที่จ่ายค่าข้าว ค่าเกม หรือค่ารถเมล์แทบไม่รู้สึก ส่วนแก๊งที่อยากใช้บัญชีเด็กรับเงินหลักแสนจะติดคานตั้งแต่วันแรก

ธุรกรรมไหนไม่ถูกนับ

แนวปฏิบัติของ ธปท. เขียนไว้ว่าการคำนวณวงเงิน ต้องไม่นำธุรกรรมที่ความเสี่ยงต่ำมารวม ตัวอย่างที่ระบุไว้คือ

  • โอนระหว่างบัญชีของตัวเองภายในธนาคารหรือผู้ให้บริการ e-Money เดียวกัน
  • ชำระสินเชื่อหรือผลิตภัณฑ์คล้ายสินเชื่อของตัวเอง
  • ชำระค่าสาธารณูปโภค

แนวปฏิบัติยังมีเชิงอรรถว่าธนาคารไม่เปิดบัญชีเงินฝากผ่านช่องทางดิจิทัลให้ลูกค้าอายุต่ำกว่า 12 ปี และผู้ให้บริการ e-Money ไม่เปิดบริการผ่านช่องทางดิจิทัลให้อายุต่ำกว่า 10 ปี เด็กประถมต้นจึงไม่อยู่ในตารางนี้ตั้งแต่แรก

เรื่องเงินและผลกระทบในชีวิตจริง

ในทางปฏิบัติ ผลกระทบหลักคือ “จังหวะเวลา” ไม่ใช่การห้ามใช้เงิน ลองนึกตัวอย่างบ้านที่ลูกอายุ 16 ต้องจ่ายค่าเรียนพิเศษคอร์สเทอมละหลายหมื่นบาท ถ้าเคยให้ลูกโอนเองทั้งก้อน ตอนนี้ทางเลือกคือให้พ่อแม่โอนจากบัญชีตัวเอง ขอเพิ่มวงเงินล่วงหน้า หรือแบ่งจ่ายหลายวันถ้าผู้รับยอม

ธปท. ระบุว่าธนาคารและผู้ให้บริการ e-Money ต้องแจ้งลูกค้าล่วงหน้า ก่อนปรับวงเงิน และต้องมีช่องทางขอเพิ่มวงเงินที่สะดวก เช่น แอป คอลเซ็นเตอร์ และสาขา แต่การอนุมัติขึ้นกับเงื่อนไขของผู้ให้บริการแต่ละราย ไม่ได้การันตีว่าขอแล้วได้ทุกครั้ง

สิ่งที่มาตรการนี้ ไม่ได้ทำ ก็สำคัญพอกัน ธปท. ตอบไว้ว่าไม่ได้จำกัดจำนวนบัญชีที่เยาวชนเปิดได้ และไม่ครอบคลุมบัญชีร่วม เพราะบัญชีร่วมใช้ผ่าน Mobile Banking ไม่ได้

ที่น่าสังเกตคือแนวปฏิบัติฉบับเดียวกันยังให้ธนาคารพิจารณาจำกัดวงเงินของลูกค้า อายุมากกว่า 65 ปี ให้สอดคล้องกับการใช้งานด้วย ซึ่งอาจต่างจากลูกค้าทั่วไป ถ้าที่บ้านมีทั้งลูกวัยรุ่นและพ่อแม่สูงวัย รอบนี้อาจต้องเช็กวงเงินกันทั้งบ้าน

ข้อมูลที่ยังไม่ชัด และจุดที่แหล่งข่าวพูดไม่ตรงกัน

  • วันเริ่มต้นเขียนไม่เหมือนกัน: หน้าคำถามพบบ่อยของ ธปท. บอกว่าธนาคารต้องทำ “ให้แล้วเสร็จภายใน 30 ก.ย. 2569” สำหรับบัญชีเงินฝาก และ “ภายใน 31 ต.ค. 2569” สำหรับ e-Money ส่วนแนวปฏิบัติบอกว่า “ใช้บังคับตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569” และ “1 พฤศจิกายน 2569” ตามลำดับ ความหมายใกล้กัน แต่แปลว่าบางธนาคารอาจปรับก่อนวันบังคับ เพราะ ธปท. เปิดให้ผู้ที่พร้อมเริ่มได้ทันที
  • สื่อสรุปสั้นกว่าเอกสารจริง: Thai PBS ระบุวงเงินแยกตามประเภทบัญชี คือ 12–15 ปีและ 15–18 ปีเป็น “บัญชีเงินฝากธนาคารผ่านช่องทางดิจิทัล” ขณะที่ตารางในแนวปฏิบัติไม่ได้แยกว่าใช้กับบัญชีเงินฝากเท่านั้น และหน้าคำถามพบบ่อยบอกว่าครอบคลุมทั้งบัญชีเงินฝากและ e-Money
  • การขอเพิ่มวงเงินฉุกเฉินของเด็ก: หน้าคำถามพบบ่อยบอกว่าลูกค้าทั่วไปที่ขอเพิ่มวงเงินชั่วคราวกรณีฉุกเฉินจะได้ผลภายใน 2–3 ชั่วโมง แต่ไม่ได้ระบุชัดว่าเงื่อนไขเดียวกันใช้กับบัญชีเยาวชนด้วยหรือไม่ และเด็กต้องให้ผู้ปกครองยินยอมหรือเปล่า ข้อนี้ต้องถามธนาคารของตัวเอง
  • นับแยกหรือนับรวมข้ามธนาคาร: สำหรับลูกค้าทั่วไป ธปท. อธิบายว่าแต่ละธนาคารกำหนดวงเงินแยกกันตามข้อมูลที่ตัวเองมี แต่เอกสารเรื่องบัญชีเยาวชนไม่ได้เขียนชัดว่าเพดานวันละ 5,000 หรือ 10,000 บาท คิดต่อธนาคารหรือรวมทุกบัญชีของเด็กคนเดียวกัน
  • ผลลัพธ์ยังไม่มีตัวเลข: ธปท. ยังไม่ได้เปิดเผยว่ามีบัญชีม้าเยาวชนกี่บัญชี หรือคาดว่ามาตรการจะลดความเสียหายได้แค่ไหน

มุมที่ผมมอง

ผมมองว่าเพดานวันละหมื่นไม่ใช่ข่าวร้ายของครอบครัวทั่วไป แต่เป็น สัญญาณว่าบัญชีของลูกกลายเป็นเป้าหมายของแก๊งแล้วจริงๆ การที่ ธปท. ลงมาออกตัวเลขเจาะจงตามอายุแปลว่าปัญหาไม่ได้อยู่แค่ในข่าวไกลตัว

แต่วงเงินกันได้แค่ “ขนาดท่อ” ครับ มันไม่ได้กันการถูกหลอกให้เปิดบัญชีใหม่ หรือการยอมให้คนอื่นถือแอปแทน ถ้าเด็กยังคิดว่าการให้ยืมบัญชีเป็นงานง่ายๆ แก๊งก็แค่เปลี่ยนไปใช้บัญชีจำนวนมากขึ้นที่โอนครั้งละน้อยลง สิ่งที่ปิดช่องได้จริงจึงเป็นบทสนทนาในบ้านมากกว่าตัวเลขในระบบ

แล้วเราควรทำอะไร

สำหรับพ่อแม่และผู้ปกครอง

  1. เปิดแอปธนาคารของลูกดูด้วยกันว่าวงเงินต่อวันตอนนี้เท่าไร และธนาคารส่งแจ้งเตือนอะไรมาแล้วบ้าง
  2. ถ้ามีค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ประจำ เช่น ค่าเทอมหรือค่าหอ ให้วางแผนโอนจากบัญชีผู้ปกครอง หรือขอเพิ่มวงเงินกับธนาคารล่วงหน้า ไม่ต้องรอวันครบกำหนด
  3. คุยกับลูกตรงๆ ว่า ห้ามให้ใครยืม เช่า หรือซื้อบัญชี ไม่ว่าจะอ้างเป็นเพื่อน รุ่นพี่ หรืองานออนไลน์ เพราะมีโทษจำคุกและปรับตามกฎหมาย
  4. ถ้าลูกได้รับข้อความชวนเปิดบัญชีแลกเงิน ให้แคปหน้าจอเก็บไว้ แล้วแจ้งสายด่วน 1441 ของศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ หรือ AOC

สำหรับวัยรุ่นที่ใช้แอปธนาคารเอง

  1. ถ้าโอนไม่ผ่านเพราะติดวงเงิน อย่าแก้ด้วยการยืมบัญชีเพื่อนโอนแทน ให้บอกผู้ปกครองหรือติดต่อธนาคาร
  2. งานที่จ่ายเงินเพียงเพราะคุณ “มีบัญชี” คือสัญญาณอันตรายอันดับหนึ่ง

สำหรับคนทำงานและผู้รับเงิน

  1. ถ้าเก็บเงินจากนักเรียน เช่น ค่าคอร์สหรือค่ากิจกรรม ให้เผื่อช่องทางจ่ายหลายแบบ และอย่าตั้งเงื่อนไขให้โอนก้อนใหญ่ภายในวันเดียว
  2. เช็กวงเงินของพ่อแม่สูงวัยด้วย เพราะแนวปฏิบัติเปิดทางให้ธนาคารจำกัดวงเงินลูกค้าอายุเกิน 65 ปีตามการใช้งาน

ภาพใหญ่คือ เพดานนี้ไม่ได้ออกมาเพื่อบอกว่าเด็กใช้เงินไม่เป็น แต่เพื่อบอกว่าแก๊งกำลังมองบัญชีของเด็กเป็นทางผ่านเงิน สิ่งที่ควรจับตาต่อคือวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งวงเงินของบัญชี e-Money จะบังคับใช้ และตัวเลขผลลัพธ์ที่ ธปท. อาจเปิดเผยหลังจากนี้ แล้วบ้านคุณล่ะครับ เคยคุยเรื่อง “ห้ามให้ยืมบัญชี” กับลูกตรงๆ หรือยัง

Recap

  • เกิดอะไรขึ้น: ธปท. ให้ธนาคารและ e-Money จำกัดวงเงินโอน/จ่ายผ่านช่องทางดิจิทัลของลูกค้าอายุต่ำกว่า 18 ปี
  • ตัวเลขที่ต้องจำ: 10–12 ปี 3,000 บาท (e-Money), 12–15 ปี 5,000 บาท, 15–18 ปี 10,000 บาทต่อวัน
  • วันที่: บัญชีเงินฝากบังคับ 1 ต.ค. 2569, e-Money บังคับ 1 พ.ย. 2569 (ตามแนวปฏิบัติ)
  • ไม่นับ: โอนเข้าบัญชีตัวเองในธนาคารเดียวกัน ชำระสินเชื่อตัวเอง และค่าสาธารณูปโภค
  • ข้อมูลขัดกัน: หน้าคำถามพบบ่อยใช้คำว่า “แล้วเสร็จภายใน 30 ก.ย./31 ต.ค.” ส่วนแนวปฏิบัติใช้ “บังคับตั้งแต่ 1 ต.ค./1 พ.ย.”
  • ยังไม่รู้: เงื่อนไขขอเพิ่มวงเงินฉุกเฉินสำหรับเด็ก และผลลัพธ์ของมาตรการ
  • สิ่งที่ต้องทำ: เช็กวงเงินในแอปลูก วางแผนค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ และคุยเรื่องห้ามให้ยืมบัญชี
  • แหล่งอ้างอิง: ข่าว ธปท., FAQ ธปท., Thai PBS